Uit Ons Dorp

Slordiger meisje dan Jansje Klimveld, geloof ik wel niet dat er op 't heele dorp was. En toch kwam 't bij haar minder uit een slordigen aard dan uit onbedachtzaamheid voort. Haar moeder, een weduwe, wier eenig kind ze was, had er vrij wat verdriet van, en wel des te meer, omdat ze zelf zoo keurig netjes op alles was.

?Laat me je eerst eens bekijken, Jansje," was 't elken morgen, eer 't meisje naar school ging.

En dan was er geen enkele morgen, of daar was wat op haar aan te merken. Den eenen keer zat heur haar slordig, dan was haar jurk dwars en scheef toegehaakt. Op een anderen tijd had ze een winkelhaak in haar jurk of gaten in haar kousen, en soms waren haar laarzen slordig geregen; kortom, er ging schier geen morgen voorbij, dat er niet wat op haar toilet aan te merken viel. Maar op zekeren morgen en dat is de dag, waarvan ik u vertellen wil, liep het, zooals men zegt, de spuigaten uit. Ondanks haar knorrigheid, moest juffrouw Klimveld toch om haar sloddervos van een Jansje lachen.

?Maar, hoe is 't mogelijk voor een meisje, dat over drie maanden twaalf jaren wordt, zich zoo te kleeden!" riep zij uit, terwijl ze haar beide handen in elkaar sloeg. ?Kom toch eens hier, Griet! dan zul je een spektakel zien, zooals je er nog nooit een aanschouwd hebt."

?Wat scheelt er dan aan, Moe?" vroeg Jansje, die meende, dat ze vandaag erg netjes was en er niets aan haar toilet mankeerde.

Griet kwam binnen. ?Heb je ooit zoo'n spektakel beleefd, Griet?" vroeg juffrouw Klimveld aan haar dienstmaagd, terwijl zij op Jansje wees. ?En dat wil zóó naar school. Zou ze er niet ten spot van allen zitten?"

?Nu, 't zou een pretje zijn!" zeide de oude Griet. ?Ik denk, dat ons jongejuffertje terstond naar huis gestuurd werd, want iedereen zou haar zeker uitlachen."

?Maar wat is het dan toch, Moe?" vroeg Jansje, die nog maar niet kon begrijpen, wat er toch voor vreemds aan haar was.

Haar moeder pakte haar bij haar beide schouders, zette haar achterstevoren voor den spiegel en zei:

?Draai nu je hoofd eens om, en zie!"

Jansje kon, hoe beschaamd zij was, zich bijna niet van lachen onthouden. Wat denkt gij, dat het geval was? Als naar gewoonte smeet ze alles maar neer, of het er de plaats voor was of niet. Zoo had ze nu haar handdoek, nadat ze hem gebruikt had, neergeworpen op haar jurk en was hij aan een der haken vast gaan zitten. Onoplettend als ze was, had ze dat niet gemerkt, toen ze de jurk aantrok; wel had ze gevonden, dat het lijf vandaag zoo moeilijk toeging; maar ze had het toch op een paar haken na, toegekregen. En aan een paar haken stoorde Jansje zich niet; dat kwam er bij haar zoo nauw niet op aan. Nu hing die handdoek, evenals de lamfer van een aanspreker, of een soort van ander ornament achter op haar rug te bengelen, hetgeen natuurlijk met elke beweging den spotlust harer schoolmakkertjes zou opgewekt hebben.

?Welnu, wat zeg je wel van zoo'n toiletje, Griet?" vroeg juffrouw Klimveld. ?'t Spijt me, dat ik niet teekenen kan, anders zou ik het uitteekenen en 't naar Parijs sturen, om er een modeplaatje van te maken. Misschien zou 't wel opgang vinden en een nieuw soort van polonaise vormen."

Jansje was er toch erg verlegen mee, dat ze er zoo uitzag.

?Och, Griet!" zeide ze. ?Doe er dat ding toch af! Ik kan er zoo slecht bij!"

Griet deed, wat Jansje haar vroeg, maar nauwelijks had ze den handdoek van 't haakje losgemaakt, of ze sloeg haar handen ineen.

?Lieve hemel, kind!" riep ze uit. ?Wat heb je vandaag een toilet gemaakt. Je hebt waarlijk je halsdoek vergeten om te doen!"

?Zul je dan nooit leeren, om je zelf fatsoenlijk te kleeden!" riep juffrouw Klimveld uit. ?Een meisje van bijna twaalf jaren moet toch waarlijk wel daartoe in staat zijn!"

?Och! ik had zoo'n haast, moe!" zeide Jansje.

?'t Is met jou ook wel: Haastige spoed, is zelden goed!" zeide haar moeder. ?Want eer je nu klaar bent, is 't nog later, dan wanneer je je bedaard en ordelijk hadt aangekleed. Griet, ga even met haar naar boven en kleed haar fatsoenlijk aan. Wat zouden de menschen wel van mij denken, als ik je zoo naar school liet gaan?"

Terstond ging Griet met haar naar het kamertje, dat Jansje geheel in eigendom had, waar ze sliep, haar werk maakte, haar lessen leerde; kortom, dat haar ?eigen kamertje" was en hetwelk ze met haar elfden verjaardag gekregen had, op voorwaarde dat ze het heel netjes zou houden. Maar, o! die voorwaarde was zoo slecht nagekomen. Laat ons maar eens met haar en Griet meegaan, - dan zult ge u verwonderen over de slordigheid, die er heerscht. Ik denk niet, dat ge ooit zoo iets gezien hebt; ten minste geloof ik, dat, als gij een eigen kamertje hebt, het zeker beter in orde zal zijn.

't Is een allerliefst kamertje, met een groot raam, dat op het tuintje uitziet, en voor 't welk een zestal bloempotten staan, die slecht onderhouden, dikwijls zeer ongeregeld water krijgen, en daardoor er allesbehalve florissant uitzien. Het bevat een bedstee, waarin Jansje slaapt, een kleerkast in den muur, waarin zij haar jurken kan ophangen, een chiffonnière met zes laden, waarin zij haar ondergoed en kleine zaken kan bergen, een waschtafel met toebehooren, een tafel, vier stoelen, een spiegel, een boekenhanger en twee schilderijen. Wanneer 't netjes gehouden werd, zou 't een allerliefst kamertje zijn, zoowel wat de inrichting als 't uitzicht betreft; doch evenals slordigheid en onordelijkheid aan alle dingen een onaangenaam voorkomen geven, mag men dit wel in volle mate van Jansjes kamertje zeggen.

Niet alleen zouden zes frissche, ferm bloeiende potten 't uitzicht vervroolijken, en maken nu die halfverdroogde, kwijnende en armelijk uitziende planten een somberen en treurigen indruk; maar 't inwendige van 't kamertje is weinig geschikt, om dien indruk weg te nemen. Geen stoel, of hij licht vol, op de tafel is alles door elkander, van de boeken staan sommige onderstboven op de boekenplank, andere liggen er op. En als ge eens in de laden van de chiffonnière kwaamt, - ge zoudt er een voddenmarkt meenen te vinden. Haar moeder, die heel goed weet, hoe 't er op dat kamertje uitziet, heeft Griet bevolen, om als ze Jansjes bed maakt, niets aan die wanorde te veranderen.

Wat is 't gevolg van dit alles? Dat Jansje, als ze iets moet hebben, een half uur moet zoeken, eer ze 't heeft. En 't ergst van alles is, dat ze, wanneer ze dan zoekt, den boel nog meer door elkander schommelt; want in plaats van bedaard alles op te lichten of er uit te halen, om te zien, of 't geen ze zoekt, er ook tusschen of onder licht, - haalt ze den heelen boel onderstboven en laat dien dan zoo maar liggen. O, 't is een wanhopig ding, als men zoo slordig is! Mij dunkt, zoo'n meisje moet een hekel aan zichzelf krijgen.

En nog zou 't gaan, als ze bijvoorbeeld maar eenmaal 's weeks opreddering hield, en alle dingen op hun plaats legde;-dan ten minste bleef er nog eenige orde heerschen. Maar onze onbedachtzame Jansje heeft daar geen lust in en stapelt het eene maar op het andere, totdat ze er niet meer wijs uit kan worden. Dat het met haar boeken en andere schoolzaken weinig beter gesteld is, zult ge wel begrijpen. Daar is insgelijks een onophoudelijke wanorde in. Nu eens brengt ze 't verkeerde cahier of een geheel verkeerd boek mee; dan heeft ze 't werk voor een verkeerden dag gemaakt, dan weder is er een blad uit het boek, waaruit ze haar les had moeten leeren. Haar boeken zien er slordig uit, en 't is al meer dan eens gebeurd, dat ze er onder weg een verloren heeft. Gelukkig, dat haar naam op haar boeken staat; daardoor komen ze altijd terug door den een of ander, die ze thuis brengt; maar 't was ook wel gebeurd dat het erg regende en dan was 't verloren boek geheel en al bedorven.

Intusschen was nu Jansje door de oude Griet opgeknapt en naar school gegaan. Volgens haar gewoonte ging de goede meid naar boven, om 't bed, dat de jongejuffrouw afgehaald had, op te maken, versch water in lampetkan en karaf te doen, en verder 't een en ander te verrichten. Terwijl ze daar zoo bezig was, bekeek ze de bloemen, en gaf die wat water.

?Arme bloemen!" zei ze. ?'t Is waarlijk zonde en jammer, dat je hier staat te verkwijnen door gebrek aan goede oppassing. Dat moest bloemen voor haar venster hebben! Had ze ze liever in den tuin laten staan; dan hadden ze ten minste gelegenheid om te bloeien!"

Zoo sprekende keek ze naar buiten in den tuin waar alles zoo bloeiend was, en merkte te gelijk, dat zij met het geven van water aan de bloemen wat langs 't kozijn gemorst had. Zij veegde dit af, en willende zien of het schoon was, sloeg ze toevallig haar blik op den grond beneden aan 't raam.

?Maar hoe is 't mogelijk!" riep ze uit. ?Dat is 't ringetje, hetwelk ze van haar moeder gekregen heeft ter gedachtenis aan haar lieven overleden vader! Hoe komt die ring daar te liggen? O! ik begrijp 't al: - ze heeft hem bij 't handen wasschen afgedaan en in 't kozijn neergelegd en toen zeker met den handdoek 't raam uitgeslagen. En dan niet eens te merken, dat ze hem verloren heeft! We zullen toch zien, wanneer ze hem mist. Of liever, ik zal hem aan haar moeder geven. Maar die mocht hem eens tot haar straf houden. Wat nood! Zulk een sloddervos is geen ring waard, en in allen gevalle is het toch beter, dat ik hem haar geef. Ik denk, dat ze er Jansje naar zal laten zoeken!"

Griet snelde naar beneden en raapte het ringetje op, dat ze aandachtig bekeek. 't Was een allerliefst ringetje met een keurig juweelen steentje, en met 't haar van haar overleden vader omvlochten. Haar moeder had het, bij diens dood, laten maken tot een gedachtenis aan haar vader.

?Als ik een ringetje met haar van mijn overleden vader had," zei Grietje bij zichzelf, ?dan zou ik er wel beter oppassen! - En wat flonkert die steen! Wat is hij helder, helder als glas, nog helderder! En wat een kleuren, als 't licht er op valt! 't Is toch een mooie steen; maar hoe de menschen er zooveel geld voor geven, begrijp ik niet. 't Zou mij zooveel niet waard zijn."

Dit zeggende, ging Griet de deur weer in en regelrecht naar haar meesteres, die ze als naar gewoonte druk bezig aan den huiselijken arbeid vond.

?Wat is er, Griet?" vroeg deze, verwonderd op dit tijdstip haar dienstbode naar zich toe te zien komen. Dat was anders haar gewoonte niet, daar beiden haar vaste werk hadden en dit zoo geregeld ging, alsof 't een uurwerk geweest ware.

?Ja, juffrouw," antwoordde Griet. ?Zie eens, wat ik daar in den tuin voor Jansjes venster vind." En ze liet haar den gevonden ring zien.

?Maar, Griet! Dat is verschrikkelijk! Den ring met het haar van haar vader! Hoe licht had die tusschen 't gras kunnen wegrollen, en dan had er geen haan naar gekraaid."

?Ja, dan was hij weg geweest, juffrouw," zeide Griet.

?'t Is toch ongelukkig met dat kind!" zuchtte juffrouw Klimveld, terwijl zij den ring aannam. ?Men kan haar niets toevertrouwen. Zeker heeft ze met het handen wasschen den ring op 't kozijn neergelegd, en toen in haar onbesuisdheid met den handdoek weggeslagen! Want anders kan het niet gebeurd zijn. En hoe is 't mogelijk, dat ze hem niet gemist heeft! Er niets tegen haar van zeggen, Griet! We zullen haar eens in onrust laten en haar eens laten zoeken. Maar eerst zullen we eens zien, wanneer ze den ring mist. - Zooveel is zeker, dat ze hem in den eersten tijd niet weer aan krijgt."

?Of u gelijk hebt, juffrouw," antwoordde Griet. ?Jansje toont, dat ze nog te jong is, om op zoo'n kostbaarheid te passen."

Griet wilde heengaan.

?A-propos, Griet," zeide juffrouw Klimveld. ?Eer ik 't vergeet het je te zeggen: sluit de kleerkast van Jans op 't slot en breng mij den sleutel. Ik merkte vanochtend, dat ze haar bruine jurk aanhad, en gisteren had ze haar paarsche aan. Door 't lachen over haar toilet, heb ik er vanmorgen niet aan gedacht. Zeker is haar paarsche stuk en dan trekt de juffrouw maar een andere jurk aan, totdat ze alle 't zelfde zijn. Dat gaat niet; daar zal ik een schotje voorschieten."

Een oogenblik daarna kwam Griet terug.

?Haar kast is gesloten, maar de sleutel steekt niet in 't slot. Waarschijnlijk heeft ze dien in haar zak meegenomen," zeide ze.

?Aha! Daar heb je 't al! Zeker haar paarsche jurk, die ze gisteren aanhad, gescheurd! Wanneer zal dat kind toch eens veranderen!"

Jansje zat intusschen op school en dacht aan niets minder dan aan haar ring. 't Scheen vandaag nog al goed met haar en haar lessen te zijn afgeloopen, ten minste haar naam stond niet op de lijst van strafwerk, 't geen bijna onder de bijzonderheden mocht gerekend worden. Hoe zou ze ook om haar ring denken; - ze had wel wat anders in haar hoofd. Met Cato, een harer schoolvriendinnetjes, had ze afspraak gemaakt om dadelijk na den eten met haar naar een naburig dorp te gaan, waar een tante van haar (Cato) woonde, die een fermen kersenboomgaard had. Cato moest een boodschap voor haar moeder doen en had Jansje, die ze graag mocht lijden, gevraagd om haar te vergezellen.

?Je moet het maar, dadelijk als je thuis komt, aan je moeder vragen," zei Cato, ?en dan wacht ik je precies om twee uren ginds bij 't bruggetje over de vaart. Want als ik je eerst moet komen halen, dan zou ik weer een heel eind terug moeten, en 't is voor jou toch 't zelfde."

?Wel zeker," antwoordde Jansje. ?Ik moet dat eind toch loopen, en 't haalt jou een heel eind uit!"

?Je hebt toch zeker om twee uren wel gegeten, hé?" vroeg Cato.

?O, ja. Moeder is altijd zoo precies op de klok. Om halftwee staat het eten op tafel, en daar zorgt Griet voor."

?Nu, Griet is preciezer dan jij," zeide Cato lachende. ?Als jij voor 't eten moest zorgen, dan stond het nooit op zijn tijd op tafel, denk ik."

?Dat vrees ik ook," antwoordde Jansje. ?Dus tot twee uren, aan 't bruggetje over de vaart. Je zult eens zien, hoe precies ik er op mijn tijd ben. Ik watertand al bij de gedachte aan de kersen, die ik eten zal!"

?Tot straks," zeide Cato, en spoedde zich naar haar huis evenals Jansje naar het hare.

* * *

Toen Jansje thuis kwam, was 't op slag van halftwee, dus dadelijk etenstijd. Ze begreep, dat ze niet zou behoeven te wachten, en trad vroolijk en opgeruimd de kamer binnen. Ze vond er haar moeder.

?Moe!" zei ze, ?mag ik na den eten met Cato naar Henbergen wandelen? Daar woont haar tante. Ze moet er een boodschap voor haar moeder doen en had graag dat ik met haar meeging. Haar tante heeft een grooten kersenboomgaard, en daar de kersen nu rijp zijn . . ."

?En wou je zóó gaan!" riep haar moeder uit, terwijl ze haar handen in elkander sloeg en Jansje hoofdschuddende aanzag.

En inderdaad, juffrouw Klimveld had wel reden haar handen in een te slaan en haar hoofd te schudden over het toilet harer dochter, en haar met nadruk te vragen: ?En wou je zóó gaan?"

't Jurkje, waaraan vanmorgen nog geen steekje gemankeerd had, zag er nu uit als was 't van een bedelaarster. De strook was er van onderen een eind afgetrokken en door Jansje, in plaats van 't er aan te spelden, als een bundel opgerold, die er nu allerbevalligst aan hing te bengelen. Met het stoeien was 't veterband losgeraakt, en in plaats van dat vast te maken, had ze 't maar laten hangen, en dat hing daar nu als een schommel.

?Neen, Moe!" zeide Jansje. ?Ik wou mijn roode jurk aantrekken."

?O, dat is wat anders," antwoordde juffrouw Klimveld. ?Ik dacht, dat je met zoo'n bedeljurk naar de menschen toe woudt gaan. Ga het dan maar terstond doen."

?Dus mag ik?"

?Wel zeker, als je er maar knap uitziet, wanneer je bij vreemde menschen komt. Maar zeg eens, waarom heb je vandaag je bruine jurk aangedaan en niet je paarsche van gisteren?"

?Ach! moe! Ik speelde gisterenavond met Fidèl van Jansen, - dat is zoo'n goede lobbes van een hond, - en toen hield hij zich met zijn tanden aan mijn jurk vast en trok er aan, en toen scheurde hij er een heel stuk uit. Maar hij kon 't niet helpen, - 't goede beest!" voegde ze er vergoelijkend bij. ?'t Wou maar spelen en 't wist niet, dat het kwaad deed om mijn jurk te scheuren."

?Neen, daar ben ik wel van verzekerd," zei haar moeder. ?Maar ik denk, dat als Fidèl een jurk had, hij er zeker voorzichtiger mee zou zijn dan jij. Je paarsche jurk een stuk uit, deze van strook en veterband genoegzaam beroofd, vanavond je roode in den kersenboomgaard gescheurd, of wie weet wat nog erger, en dan morgen met je beste naar school, om er de hemel weet hoe mee thuis te komen . . . Dan heb je er geen enkele meer om aan te trekken. Weet je, wat je doet, kind?" vervolgde haar moeder. ?Zie, dat je iemand krijgt, die je een dozijn jurken geeft; dan kun je er ten minste twaalf dagen achter elkander mee toe."

Juist bracht Griet het eten op, en men zette zich aan den maaltijd, 't Was geen diner als aan de open tafel, en men had dus gauw genoeg gedaan. Jansje vroeg verlof om wat eerder te eindigen, en haar moeder veroorloofde 't haar.

?Nu heeft ze alweer haar jurk gescheurd," zei haar moeder tegen Griet, die volgens buitenmanier mee aan tafel zat. ?En de paarsche ook, net als ik dacht. Waar moet dat met dit kind naar toe!"

?Als ik in uw plaats was, had ik haar niet laten gaan," zeide Griet.

?'t Is meer dan erg, alle dagen een andere jurk," hernam Juffrouw Klimveld. ?Dat kan zoo niet gaan. Maar met die jurk kon ze toch niet bij vreemde menschen komen. En haar dit genoegen te onthouden, dat gaat ook niet. Ze heeft toch al weinig genoeg."

Op 'tzelfde oogenblik kwam Jansje met een paar groote oogen binnen.

?Moe!" zeide ze, ?heeft u den sleutel van mijn kleerkast genomen? Of Griet, jij?"

?Hoe dat, Jansje?" vroeg haar moeder.

?Wel, vanmorgen zat hij er nog in, want toen heb ik er mijn bruine jurk uitgehaald, en nu is hij er uit," hernam zij.

?Je zult hem zeker hier of daar neergegooid hebben, zooals je gewoonte is; zoek er dus maar naar," zeide haar moeder. ?Of heb je hem ook in je zak gestoken en soms verloren?"

?Heb jij hem ook gezien, Griet?" vroeg ze aan deze.

?Heb je 'm ook soms weggeveegd, toen je mijn kamertje bijstoftet?"

?Neen, Jansje," antwoordde Griet. ?Ik heb je sleutel niet gezien."

?Maar als ik mijn sleutel niet vind, dan kan ik mijn roode jurk niet aandoen," riep Jansje half huilende uit.

?Kan ik het helpen?" vroeg haar moeder. ?Als jij wist, waar je je goed liet, dan zou niet steeds alles zoek wezen. Maar ik weet goeden raad. Wanneer ik jou was, en ik kon den sleutel niet vinden, - dan verbeuzelde ik mijn tijd niet langer: ik nam naald en draad, naaide er den strook aan en tornde er zoolang het nog vastzittende veterband af; dat kun je er dan morgenochtend wel omzetten. Maar doe 't vooral netjes; want bedenk, dat Cato's tante ook haar oogen heeft gekregen, om ze te gebruiken. En ik zou niet graag hebben, dat je daar zoo kwaamt. Dus, als je den strook aanzet, keurig, hoor! En zorg dat, als je 't veterband aftornt, er geen vezels of draden blijven zitten."

?Maar 't is al bij twee?n en om twee uren zou ik aan de brug over de vaart zijn."

?Welnu, zorg dan maar, dat je den sleutel hebt; dan kun je je roode jurk aantrekken, of anders deze jurk opgeknapt!" antwoordde haar moeder. ?Zóó ga je niet!"

Half schreiend ging Jansje naar boven.

?Waar kan ik den sleutel toch gelaten hebben?" zei ze. ?Hij is er zeker uitgevallen, en Griet heeft hem weggestopt. O, nu weet ik 't al. Ik heb hem vanmorgen in mijn zak gestoken. Zeker heb ik hem hier of daar met het uithalen van mijn zakdoek verloren." Daar ze geen trek had, om heen en weer naar school te loopen, 't geen toch misschien tevergeefs zou zijn, begreep ze dat het maar 't best was, om 't veterband verder af te tornen en er den strook weer aan te zetten. Ze zocht dus eerst naar haar schaar. Doch toen ze in de la kwam, waar haar werkdoosje stond, vond ze dit heelemaal onderstboven liggen, en den inhoud verstrooid. Ze herinnerde zich nu, dat ze dit zelf een dag of wat geleden gedaan had, daar ze iets in die la moest zoeken, en, in plaats van dat bedaard en ordelijk te doen, den boel maar zoo wat omgerommeld had. 't Speet haar nu wel, dat ze toen niet wat voorzichtiger geweest was en wat bedaarder; maar er was nu niets aan te doen.

Eindelijk, na de lade braaf omgewoeld en nog wat meer in wanorde gebracht te hebben, dan die 't al was, vond ze achter in een hoek haar vingerhoed en aan de tegenovergestelde zijde een klosje met zwart naaigaren. Nu moest er wel bruin ook in de la liggen, maar eer ze dat gevonden had, kon er wel een kwartier verloopen.

?'t Zal met zwart ook wel gaan," zei ze. ?'t Is wel geen donkerbruin, maar 't is ook slechts om een strook op te naaien, en dan maak ik van buiten maar kleine steekjes. Maar waar is nu mijn schaar?"

Alweer werd de la omgerommeld, als door een aardbeving onderstboven gegooid, en kwam de schaar aan het daglicht. Maar in haar vuur om de schaar te zoeken, was, zonder dat ze 't merkte, haar vingerhoed afgestroopt. 't Was inderdaad een hopelooze arbeid, dat zoeken, en daarbij nog zoo'n gejaagdheid. Wanneer ons Jansje een ordinair net meisje was geweest, niet eens overnet, - dan had ze de la van haar chiffonnière opengeschoven, even haar hand uitgestoken, er de naaidoos uitgehaald, schaar, vingerhoed, garen en naald uitgekregen en had ze zeker al tien minuten aan den arbeid gezeten; terwijl ze nu nog aan 't zoeken was naar benoodigdheden.

?Ik zal 't maar zonder vingerhoed probeeren," zeide Jansje. ?Want anders kom ik nooit klaar. Als Cato maar niet weggaat! 't Is al lang over twee?n. Had ik den sleutel der kast maar niet verloren. Ik kan maar niet begrijpen, dat ik 't niet gemerkt heb. Dat ik ook zoo dom kon zijn!"

Zoo sprekende, had ze een stoel bij 't raam gezet, haar jurk uitgetrokken, was gaan zitten en nam nu het te repareeren kleedingstuk op haar schoot, toen ze bemerkte dat ze nog geen - naald had.

Naaien zonder naald gaat niet.

?Als ik maar naar beneden durfde gaan om er moeder een te vragen," zei ze. ?Maar ik denk, dat ze me zou zien aankomen! Gisteren heeft ze me er twee gegeven, om een eind van 't boordsel van mijn paarsche jurk vast te naaien. Zorg er nu voor, Jans, zei ze; want in geen acht dagen krijg je een nieuwe. Je zoudt me wel arm kunnen maken aan naalden! Maar waar kan ik die naalden gelaten hebben? Ik heb ze toch geborgen."

Dat bergen van Jansje was er me bergen naar. Ze borg de dingen dikwijls zoo goed, dat ze die niet terug kon vinden; d.i. ze borg ze overal, behalve op hun plaats. En als 't op zoeken aankomt, dan zoek ik liever een pook of een tang dan een naald en heb tienmaal meer kans de eerste te vinden dan de laatste. Maar met een pook of een tang zou Jansje weinig uitgericht hebben.

?Had ik den sleutel van de kast maar!" riep ze uit. ?Waarschijnlijk heb ik een der naalden aan 't lijf van mijn paarsche jurk gestoken, toen ik er gisteren 't boordsel aan vastnaaide."

Maar de sleutel was weg en bleef weg, en zonder naald kon ze onmogelijk naaien.

?Ik zal maar eerst het veterband lostornen," zeide ze, zich met de stille gelatenheid der wanhoop nederzettende. Terwijl ze dat deed en zoo goed mogelijk de vezels en draden uithaalde, sloeg ze haar oogen uit het venster, en - wat zag ze daar in 't stammetje van haar half verdroogde Spaansche peper? Daar staken de twee naalden heel deftig naast elkander, een zelfs nog met den paarschen draad er in, als ware 't een vlag geweest, die voor de een of andere gelegenheid was uitgestoken.

Nu herinnerde ze zich, dat ze gisteren haar jurk voor 't open raam gerepareerd had en toen geen beter plaats wetende om ze te bergen, haar naalden in 't boompje gestoken had. Terstond werd een der naalden gebruikt en met den grootsten ijver aan 't repareeren gegaan. Doch zoo'n strook is er gauwer afgetrokken dan aangezet, vooral als men 't zonder vingerhoed doet. Dat ging dan ook niet, en andermaal zag Jansje zich genoodzaakt, op te staan en naar haar vingerhoed te zoeken. Gelukkig vond ze dien ditmaal gauwer dan ze gedacht had, en nu ontbrak haar niets meer en ging ze aan 't werk.

Eindelijk was de jurk af; zij trok haar aan, deed hoed en mantel om en begaf zich naar beneden, om zich aan haar moeder te vertoonen. Gelukkig zag deze de zwarte steken niet; want Jansje had er zorg voor gedragen, ze bovenop zoo klein te maken, dat ze niet in 't oog vielen.

?Je kunt wel gaan Jansje," zeide haar moeder. ?Maar ik vrees, dat je te laat komt. 't Is al bij vieren, en Cato zal natuurlijk geen twee uren op je hebben staan wachten."

?Nu, dan ga ik haar te gemoet," zei Jansje. ?Misschien brengt ze wat kersen voor me mee."

?Ik help 't je wenschen," zei haar moeder. ?Maar ik denk niet, dat ze zoo vriendelijk zal zijn voor een meisje, dat zoo lang op zich heeft laten wachten."

Jansje spoedde zich nu naar de brug over de vaart, waar ze natuurlijk Cato niet meer vond, en van daar den weg op naar Cato's tante. Ze zal zoowat halfweg geweest zijn, toen ze in de verte twee meisjes zag aankomen, die erg pret samen hadden. Weldra bemerkte ze, dat het Cato met Sijtje Hamer, een harer schoolkameraadjes, was. Spoedig waren ze bij haar.

?Nu, je bent me ook een fraaie!" riep Cato uit. ?Om twee uren sta ik op de brug te wachten, maar wie er komt - Jansje niet. Gelukkig kwam Sijtje aan en die ging 't gauw aan haar moeder vragen; anders had ik alleen moeten gaan. Waar ben je toch zoo lang gebleven?"

?Och! Je weet, hoe mijn jurk er uitzag," zei Jansje. ?Moeder verkoos niet, dat ik met zulk een jurk naar je tante zou gaan."

?Daar had ze waarlijk gelijk in," zeide Cato. ?Wat zou tante er wel van gezegd hebben, als je met zoo'n gehavende jurk gekomen waart? Maar waarom trok je dan geen andere jurk aan?"

?Ja, waarom niet?" zeide Jansje. ?Omdat de sleutel van mijn kleerkast weg is en ik dien nergens kon vinden. Ik moest dus wel, of ik wilde of niet, aan 't repareeren van deze jurk."

?'t Spijt me geducht, Jansje," zeide Cato, ?dat het zoo geloopen is. Je hebt vrij wat pret gemist, en heerlijke kersen ook; we hebben er onze buikjes aan vol gegeten."

?Je hadt er wel wat voor mij kunnen meebrengen," zeide Jansje.

?Wel ja! eten en sleepen! Dat gaat niet in een kersenboomgaard. Daarenboven kan ik niet zeggen, dat ik er erg over gesticht was, toen je me daar zoo liet wachten. Je hadt het me toch wel even kunnen laten zeggen."

?Vooreerst wou moeder me de deur niet laten uitgaan, eer ik er fatsoenlijk uitzag, en ten tweede hoopte ik altijd nog tijdig gereed te zijn, om je, als ik klaar was, nog te achterhalen."

?Je bent ook verschrikkelijk lang bezig geweest aan 't aanzetten van zoo'n eind strook. Ik kan 't wel in het vierdepart van den tijd," zeide Cato.

?Ja, als alles in orde is," antwoordde Jansje. ?Maar ik kon mijn boel niet vinden, en 't zoeken daarnaar heeft mij erg opgehouden."

Toen ze weer aan de brug kwamen, namen de beide vriendinnen afscheid van elkander. Cato en Sijtje gingen samen den eenen en Jansje den anderen kant.

Jansje was recht treurig.

?Misschien gaat Sijtje nu wel met Cato naar huis en heeft ze nog den heelen avond pret!" bromde Jansje. ?O, wat heb ik mij toch door mijn slordigheid en onachtzaamheid een verdriet op den hals gehaald!"

Had dat verdriet er maar toe gestrekt, dat ze zich verbeterde!

* * *

Ze was zeven jaren oud, de kleine Anne, en ze had nooit een broertje of zusje gehad. Dit had haar, toen zij nog klein was, nooit gehinderd of verdriet gedaan, maar toen zij zoo langzamerhand zeven jaren werd, vond zij het toch wel akelig dat andere kinderen broertjes en zusjes hadden en zij niet. Zij verlangde erg naar den tijd, dat zij naar school zou gaan en dan vriendinnetjes zou krijgen, en menigmaal vroeg zij dan ook aan haar moeder, wanneer dat zou gebeuren.

?Ja, lieve Anne," zeide de goede vrouw dan, ?als de zomervacantie voorbij is, zul je naar school gaan. Maar ik vind het niets prettig, dat mijn lieve meisje dan den geheelen dag de deur uitgaat."

?En waarom niet, Moe?" vroeg zij.

?Wel, bedenk eens, dan ben ik den heelen langen dag alleen, en heb zoo'n aardig snapstertje niet om mij heen."

?Dat is wel zoo, Moe," zeide Anne nadenkend, ?maar ik kom toch thuis om te eten en dan den geheelen avond ook; en wat is dat dan niet een vreeselijk lange tijd!"

?Nu, Anneke, 't doet mij pleizier, dat je er naar verlangt om te gaan leeren," zeide haar moeder. ?Want daar verlang je toch zeker ook naar, niet waar?"

Anna keek een beetje op haar kleine neusje. Daar had zij nog niet aan gedacht, dat zij dan op school moest leeren. Zij vond alleen het vooruitzicht maar zoo heel erg prettig, dat zij dan vriendinnetjes zou krijgen. Eensklaps zeide zij echter:

?Ja, Moe, ik wil heusch graag wat leeren; dan kan ik u misschien wel eens een verhaaltje voorlezen. O, wat zal dat aardig zijn!"

?Of het aardig zal zijn," zeide haar moeder glimlachend.

?En wat zal zoo aardig zijn?" vroeg een stem in de deur.

?O, Pa, is u daar!" riep Anna vroolijk uit. ?Ik had u niet binnen hooren komen."

?Maar vertel me toch eens, wat er zoo aardig zal zijn," vroeg haar vader weder. ?Zal ik het ook zoo aardig vinden, of is het iets tusschen mijn kindje en haar moeder?"

?Wat dunkt u, Moe?" zeide Anne, schalksch tegen haar moeder knipoogend. ?Mag Pa er ook bij zijn?"

?'k Zou er Pa ook maar bij laten komen," antwoordde de goede vrouw opgeruimd.

?Welnu, dan zal ik 't u zeggen," zeide Anne, naar haar vader toegaande. ?Ik zei tegen Moe, dat ik, als ik op school ben en lezen kan, haar verhaaltjes zal voorlezen, en daar mag u dan ook bij zijn!"

?Dat vind ik heerlijk," antwoordde haar vader. ?Nu, Anne, ik verlang al, dat je zoo ver bent."

?Ja, Anne zelf verlangt er ook al naar," zeide haar moeder. ?Zij wou zoo graag vriendinnetjes hebben, omdat zij zoo alleen is."

?Na de zomervacantie gaat zij er heen; tot zoolang moet zij nog geduld hebben. En dat wil mijn Anneke ook wel, niet waar?" vroeg haar vader.

?Ja, Pa, maar verbeeld u eens, 't is nu pas April. Hoe komen al die weken om!" zeide Anne zuchtend.

?Nu daar zal ik misschien wel wat op weten te bedenken," zeide de goede man troostend.

?Weet u wat?" vroeg Anne nieuwsgierig. ?Wat dan?"

?Daar moet ik mij eerst op beslapen," zeide haar vader lachend. ?Dan droom ik misschien wel iets."

Zoo gingen er een paar dagen voorbij, en Anne dacht bijna niet meer om hetgeen haar vader haar gezegd had. 't Was in 't einde van April, en prachtig mooi weer, een van de zomersche dagen, zooals men dat noemt. Anne had achter in den tuin wat gespeeld en kwam nu binnen om eens een beetje te babbelen.

?Zeg, Anne, zou je lust hebben om een eindje met mij te gaan wandelen?" zeide haar moeder, die wel zag, dat het meisje uitgespeeld was.

?Hè ja, Moe, wat graag! Gaan wij dan achter de buitenplaatsen? Daar groeien zooveel mooie bloemen in 't wild," vleide Anne.

?We kunnen dien kant wel opgaan, Annelief," antwoordde haar moeder, ?maar veel bloemen zul je nog niet vinden, want 't is nog veel te vroeg en er zijn te weinig warme dagen geweest."

?Nu dat hindert dan ook niet; laten wij toch dien kant maar opgaan, dan weet ik van den zomer goed de plekjes, waar ze kunnen staan."

?Zet je hoed dan maar gauw op, en doe je manteltje om, want 't is nog geen weer om zonder mantel uit te gaan; de wind is te scherp," zeide haar moeder.

Hoe gauw was Anne niet gekleed en gereed! Zij moest nog even op haar moeder wachten, want die moest nog 't een en ander in het huishouden beredderen. Weldra echter waren beiden op weg, en Anne was zoo vroolijk, dat zij dansende en springende vooruitliep. Na een uurtje gewandeld te hebben, gingen zij weer naar huis, want het werd zoo langzamerhand etenstijd. Na het eten ging Annes vader uit en kwam een poosje later heel geheimzinnig met iets terug. Hij droeg het in een doek en zeide tegen zijn dochtertje:

?Je klaagdet er laatst over, dat je zoo alleen waart, en daarom heb ik gemeend, mijn Anneke een kameraad te moeten meebrengen, die haar gezelschap kan houden, als ze alleen is, en haar vermaken zal door zijn lief gezang."

Dit zeggende, deed hij den doek van 't pak af; en Anne zag een allerliefst kooitje en daarin - een prachtigen, gelen kanarie. Haar vader zette de kooi voor haar neder, en Annes oogen schitterden van blijdschap.

?Is die kanarie voor mij?" vroeg ze, want ze kon niet gelooven, dat dit waar kon zijn.

?Ja, Anne." antwoordde haar vader. ?Die kanarie is je eigendom, en ik hoop, dat je er goed op zult passen ook."

?O, wat een lief diertje!" riep Anne uit, terwijl ze het bekeek. ?Hartelijk dank, Pa, hartelijk dank!"

En ze sloeg haar armpjes om zijn hals en kuste hem.

?Dat is een aardig speelkameraadje!" zeide ze. ?En kan het zingen ook?"

?'t Is nog een jong beestje," antwoordde haar vader. ?Maar spoedig zal het leeren zingen, en dan zul je eens hooren, hoe mooi het dat doet."

?O, Moe! kijk eens, wat een fijn bekje!" riep Anne uit. ?En wat een heldere, dottige oogjes! Is 't niet, alsof het mij aankijkt!"

?Ja, Anne," zeide haar moeder. ?En ik denk, dat het je wel gauw zal leeren kennen."

?O, en dan zal ik het leeren, om uit zijn kooitje te komen en de kruimels uit mijn hand te pikken, net als 't kanarietje van Klaartje hiernaast doet. Dat vliegt de heele kamer rond, en als ze 't raam openzet, vliegt het er niet eens uit."

?Dat laatste zou ik toch vooreerst maar niet wagen, en ook zelfs niet om zijn kooi open te zetten, want het mocht eens wegvliegen, en dan was je 't kwijt," zei haar moeder.

?En mag ik het nu zelf schoonmaken en eten geven?" vroeg Anne.

?Wel zeker, Anne," antwoordde haar moeder. ?En dan mag het op jou kamertje hangen."

?O, dat is heerlijk! Dat is prettig!" riep Anne uit.

?Maar dan moet je ook maar alles doen, wat moeder zegt," zeide haar vader.

?Nu, dat beloof ik u, Pa!" antwoordde Anne, die haar oogen niet van haar kanarietje kon afhouden.

't Was dan ook werkelijk een allerliefst diertje. Geel als goud, van dat mooie heldere geel, en zoo'n lief glad kopje. En dan die vriendelijke dottige oogjes, en dat fijne, ivoorwitte bekje, waarmee 't zoo aardig langs zijn stokje streek, als wou 't het schoonmaken, of het zaad oppikte dat aan den eenen kant van 't kooitje in een bakje was, terwijl aan den anderen een glazen fonteintje met helder water hing. 't Beestje was nu nog wat schuw; maar dat zou wel spoedig beter worden, zei haar vader, als het eerst Anne maar wat kende.

?O, wat een lief kooitje, Pa!" zei Anne, terwijl ze de woning van haar kanarietje bekeek.

?Niet waar, Anne?" zei haar vader. ?Zoo'n lief kanarietje moet ook in een lief kooitje zitten, dacht ik."

?En mag 't nu hier in de kamer blijven, zoolang als ik op ben?" vroeg Anne.

?Wel zeker. Ik zal even een hamer en een spijker halen, en dan zullen we het daar ophangen. Als je dan aan tafel zit, dan kun je er vlak op zien."

?O, dat is aardig! Als ik nu 's morgens wakker word, is 't eerste wat ik zie, mijn kanarietje. En als het dan zingen kan, is 't eerste wat ik hoor een morgengroet, net of het wil zeggen: Goeden morgen, Anne! Heb je goed geslapen?"

?Als het je maar niet wakker zingt," zeide haar vader. ?Want de kanaries worden zoo vroeg wakker. Reeds met het eerste krieken van den dag."

?Nu, dat zijn vlugge diertjes," zei Anne. ?Zoo vlug ben ik niet. Als het me dan wakker zingt, ga ik deftig weer slapen."

Haar vader ging nu een hamer en een spijker halen en kwam spoedig terug. Hij sloeg den spijker in den muur en hing er 't kooitje aan.

?Kijk, Anne," zeide hij, ?nu kun je den kanarie precies zien. Is 't zoo nu niet goed?"

?O, heerlijk!" riep ze uit. ?Ik denk zeker, dat ik morgen heel vroeg wakker ben, uit nieuwsgierigheid om mijn kanarietje te zien. Mijn kanarietje. Wat een aardig idee is dat, mijn kanarietje! Ik ben nog nooit zoo rijk geweest. Slaat u nu ook een spijker op mijn kamertje?"

?Dat beloof ik je, en zoo, dat je het uit je bedje zien kunt."

?En nu zet u het toch weer op de tafel, niet waar? Want ik wou het vandaag graag dicht bij mij hebben, om het goed te kunnen zien."

?Wel zeker, Anne." antwoordde haar vader. ?Als het voor je staat, kun je het des te beter bekijken."

't Was een heel pleizier voor 't lieve kind, haar kanarietje te zien, en 't was of ze er telkens iets nieuws aan opmerkte. Zoo vond ze onder andere, dat het diertje zulke lieve, fijne pootjes en zulke aardige nageltjes had; kortom, ze werd niet moede het te bewonderen.

Zij zou haast eten en drinken vergeten hebben, maar daar dacht moeder wel om, want als Anne het eten had vergeten, dan zou zij niet veel pleizier van haar vogeltje hebben gehad.

?Moe," zei zij, toen zij er zich een heelen tijd mee geamuseerd had, ?Moe, zou ik het vogeltje niet even aan Betje hier naast laten zien? U weet wel, die oude vrouw; ze is wel doof, maar ze kan toch heel goed zien, hoe mooi geel het is, en het zingt toch nog niet."

?Ga voor mijn part je gang," antwoordde haar moeder vriendelijk; ?'t oude mensch zal er misschien wel schik in hebben. Maar zet je hoed op, want 't is veel kouder, dan het geweest is."

?Hé, Moe, voor dat kleine eindje, niet meer dan een voetstapje!" riep Anne uit.

?Dat is wel zoo, maar in dat oogenblikje kun je toch best kou vatten, en ik zou niet graag willen, dat je ziek werd," antwoordde haar moeder. ?Daar is je hoed, en nu dit dasje om. Zie zoo, maak nu maar gauw, dat je wegkomt, maar blijf niet te lang, want je weet dat bedtijd niet zoo ver af is."

?Ik zal er aan denken, Moe," riep Anne vroolijk en sprong met haar kooitje in de hand de kamer uit.

Toen zij bij de oude vrouw kwam, werd zij erg vriendelijk ontvangen, want deze had wat graag, dat zoo'n lief, vroolijk meisje haar eens op kwam zoeken.

?Wel, kind, daar doe je goed aan, dat je eens over komt wippen. En wat heb je daar? Een kooitje met een kanarie er in, wel, wel! Of vader en moeder ook gek met hun Anneke zijn," zeide de oude vrouw.

?Ja, Betje, vind je het geen lief diertje?" riep Anne zoo hard ze kon, want Betje was immers doof. ?Ik heb het van vader gekregen, die het voor mij heeft gekocht."

?Hing het beestje in den tocht? Daar moet je vooral op passen," zeide de oude vrouw hoofdschuddend. ?Bedenk, dat die diertjes heel teer zijn."

?'t Hing niet in den tocht, Betje; ik zei, dat vader het voor mij gekocht heeft," riep Anne nu.

?Zoo, heeft je vader het gekocht?" zeide de oude vrouw. ?Ja, zie je, kind, ik ben een beetje hardhoorend."

?Vind je het niet een mooi beestje?" vroeg Anne luid. ?Hoe zacht en geel zijn de veertjes; en vader zegt, dat het mooi zal gaan zingen ook!"

?Zingt het, al hangt het in den rook," zeide Betje, die haar weer half verstond. ?Dat is er toch niet goed voor; breng het diertje dan liever bij mij: het rookt hier nooit. Of ik zou het maar op mijn eigen kamertje hangen; daar is toch geen schoorsteen," riep het oude mensch.

Met veel moeite bracht Anne haar nu aan 't verstand, wat zij bedoelde, maar daardoor was het zoo laat geworden, dat zij naar huis moest.

?Nu, Betje, ik ga naar huis," riep Anne; ?moeder zei, dat ik niet te lang moest blijven, en bovendien ik verlang al om mijn kanarietje op mijn eigen kamertje te zien hangen. Dag, Betje!"

?Dag, Anneke," zeide de oude vrouw, die haar nu meer begreep dan verstond, want al schreeuwde zij nog zoo, haar stemmetje was veel te fijn, dan dat de oude vrouw haar zou kunnen verstaan. Zij konden het echter altijd goed met elkaar vinden, want Betje hield veel van haar.

Toen zij thuis kwam, ging moeder met haar mee naar boven en hing de kooi op.

Haar vader was recht gelukkig, dat hij 't kanarietje voor haar gekocht had. 't Was hem heel toevallig in de handen gekomen en hij had er niet eens heel veel voor gegeven. Hij was namelijk bij een kennis geweest, wiens kanarie gebroeid had en die hem een der jongen voor weinig geld te koop aanbood.

?Dat wil ik graag aannemen," had hij gezegd. ?Maar dan moet ik eerst een kooitje koopen."

En toen hij dat gedaan had, was hij bij zijn vriend teruggekomen; en deze had den mooisten vogel uit het nest uitgezocht, omdat het voor de lieve Anne was, en een mannetje, opdat het zou leeren zingen. Want de wijfjes-kanaries of poppen, zooals men ze noemt, zingen niet; ze piepen maar ?pie, pie!" en anders hoort men van haar niet.

Nu werd de kooi in een rooden zakdoek gepakt, en verheugde de goede man zich al in de verrassing, welke hij zijn Anne bereiden zou. We zagen 't, hoe gelukkig hij haar maakte en hoe ze met zijn geschenk in haar schik was. En 't mooiste van alles was, dat het geen present was waar de aardigheid gauw af was, maar een, dat haar alle dagen liever zou worden. Den geheelen dag stond haar mondje niet stil van den kanarie; en haar moeder was blij, dat ze zoo'n afleiding had, want ze wist heusch niet hoe ze haar den geheelen dag bezig zou houden. Dat kon nu wel eens een paar uurtjes met haar pop gaan, maar toch den geheelen dag niet.

Met de oogen op haar kanarietje gericht viel ze in slaap, en zeker droomde ze 's nachts wel van kanarietjes. En toen ze 's morgens wakker werd en haar oogjes opsloeg, was 't eerste wat ze zag, haar kleine lieveling, die haar met zijn ?pie! pie!" goedenmorgen toeriep. Ze praatte met haar diertje, en dan was 't net, alsof het haar antwoord gaf!

Van dien dag af verveelde Anne zich niet meer, en vlogen de dagen om, want elk oogenblik ontdekte zij nieuwe deugden in haar vogeltje, die zij dan aan haar moeder of aan de oude Betje ging vertellen.

* * *